Het oude stoomgemaal De Vier Noorder Koggen (1869) in Medemblik gaat na 15 jaar weer malen! Dit unieke Rijksmonument, onderdeel van de Westfriese Omringdijk, is cultuurhistorisch gezien van grote waarde. Eigenaar Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier zorgt voor behoud van het gebouw, het gemaal en het Stoommachinemuseum en steltdaarmee de waterkering van dit deel van Noord-Holland veilig. Met steun van de Provincie Noord-Holland is een bezoekerscentrum gerealiseerd.

Het stoomgemaal en het bijbehorende Stoommachinemuseum zijn onderdeel van de monumentale Westfriese Omringdijk, opgenomen in het Europese ERIH netwerk én industrieel erfgoed. Meer dan genoeg redenen om vanuit de provinciale overheid en het hoogheemraadschap voor behoud te kiezen. De exploitatie is nu voor jaren gewaarborgd en de historische waarde gaat niet verloren. Na 15 jaar gaan ook de machines weer draaien.

Draaiende stoomgemalen zijn uniek. Het oliegestookte Woudagemaal in het Friese Lemmer is in heel Nederland bekend. Gemaal de Cruquius in Heemstede is beperkt in gebruik. Het Stoommachinemuseum in Medemblik stookt op kolen en is door werking de opvallendste van Noord-Holland. Er staan ook stoommachines uit de industrie en scheepvaart. Kinderen kunnen zelf modellen laten draaien.

Het Stoommachinemuseum wordt vrijdag 28 juni 2013 om 13.45 uur geopend door hoogheemraad Rob Veenman. Om 15.00 uur opent gedeputeerde Elvira Sweet van de provincie Noord-Holland het nieuwe bezoekerscentrum.

1865: om de regio Westfriesland en andere delen van Noord-Holland droog te houden, wordt Gemaal De Vier Noorder Koggen ingezet. Met de dreiging van de Zuiderzee aan de ene en het drassige achterland aan de andere zijde is er genoeg te doen voor dit grote stoomgemaal! Wel 400.000 liter per minuut weet het buitengaats te krijgen. Inwoners kunnen opgelucht ademhalen...

Tot ca. 1930 is De Vier Noorder Koggen in bedrijf. Net voordat de Zuiderzee wordt afgesloten door de Afsluitdijk, neemt Gemaal Lely de bemaling over. Het imposante gebouw aan de rand van de Wieringermeer is ontworpen door Dirk Roosenburg en vernoemt naar Cornelis Lely, initiatiefnemer voor de Zuiderzeewerken. Het nieuwe gemaal is in tegenstelling tot het oude, elektrisch aangedreven.

In 1977 komt er een nieuw gemaal met dezelfde naam als het oude stoomgemaal.

De Vier Noorder Koggen bij Onderdijk. Het Nederlands Stoommachinemuseum - begonnen met de collectie stoommachines van botenbouwer Kees Jongert - vestigt zich in 1985 in het oude Gemaal.

www.stoommachinemuseum.nl